Núi rừng Đam Rông nở hoa

Tứ Linh

Thành phố Đà Lạt, những ngày đầu tháng 12.2007, rộn rã công việc chuẩn bị cho Festival Hoa Đà Lạt 2007. Chỉ nội 100 doanh nghiệp ngành hoa ở 24 tỉnh thành Việt Nam và bảy quốc gia tham dự cũng đủ làm cho muôn người tham quan ngây ngất trước bao vẻ đẹp mà thiên nhiên đã trao tặng. Cũng thế, trong hai ngày 7 và 8 tháng 12, giáo phận Đà Lạt làm toát nét đẹp trong bao vẻ đẹp tinh thần, bao hy sinh cho tha nhân trong dịp kết thúc Năm Thánh kỷ niệm 80 năm truyền giáo cho người dân tộc, qua sự kiện có thể được coi là chính yếu: thánh lễ đặt viên đá đầu tiên xây dựng nhà thờ dâng kính Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội tại xã Đạ Tông, huyện Đam Rông vào ngày 7.12 và thánh lễ kết thức Năm thánh vào ngày 8.12.2007 tại nhà thờ Chính tòa Đà Lạt.

Trong dịp khai mạc Năm thánh kỷ niệm 80 năm truyền giáo cho người dân tộc (29.10.2006), Đức cha Phêrô Nguyễn Văn Nhơn, Giám mục giáo phận Đà Lạt, ngoài việc mời gọi mọi người sống việc truyền giáo bằng những gương sáng, bằng những việc lành thánh thiện, bằng việc yêu thương và phục vụ những người nghèo khổ, thiếu thốn vv... ngài còn ước ao xây dựng một ngôi thánh đường cho đồng bào dân tộc tại xã Đạ Tông, mà theo ước mong sẽ được khánh thành vào ngày 7.12.2007, nhưng nay lại trở thành ngày bắt đầu khởi công xây dựng ngôi nhà thờ. Cách đây 80 năm, tại một khu rừng vắng vẻ, u tịch, có thể xem là một nơi bị cách ly khỏi cộng đồng, một người phụ nữ dân tộc, bà K’Trút, được một linh mục trẻ ban Bí tích Thanh tẩy trước khi bà qua đời vì bệnh phong cùi. Trước khi nhắm mắt, bà thưa với vị linh mục: “Ơ Bàp, trên Thiên đàng con sẽ nhớ đến Bàp”. Vị linh mục, sau đó là Giám mục, được xem như Ông Tổ của việc truyền giáo cho người dân tộc tại Giáo phận Đàlạt: Đức Cha Gioan Cát-sanh. Tròn 80 năm sau sự kiện này (07.12.1927 - 07.12.2007), cũng tại một nơi xa xôi cách thành phố Đà Lạt 135 km, một sự kiện cũng diễn ra: Đức cha Phêrô Nguyễn Văn Nhơn, Giám mục giáo phận Đà Lạt, cử hành thánh lễ và nghi thức đặt viên đá đầu tiên xây dựng nhà thờ tại xã Đạ Tông, huyện Đam Rông, ngôi nhà thờ được dâng kính Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội. Một trăm hai mươi sáu linh mục triều và dòng, đông đảo tu sĩ nam nữ, hơn 12.000 giáo dân tham dự (trong số này, hơn 10.000 là giáo dân người dân tộc tại 18 bản làng nằm rải rác quanh đây và giáo dân tại xã Đạ Tông).

Đạ Tông là một xã thuộc huyện Đam Rông. Đây là huyện mới được thành lập đầu năm 2005, nằm ở phía Bắc tỉnh Lâm Đồng, bao gồm 3 xã tách ra từ huyện Lạc Dương là Đạ Tông, Đạ Long, Đạ M’Rông, và 5 xã tách ra từ huyện Lâm Hà là Rômen, Phi Liêng, Liêng Srôn, Đạ Kànàng, Đạ San. Đây là những xã rất nghèo, hằng năm vào dịp “giáp hạt”, một phần khá lớn lâm vào cảnh đói.

Nếu di chuyển theo quốc lộ 20 đến ngã ba Liên Khương, quẹo phải để vào quốc lộ 27, rồi đến ngã ba Bằng Lăng lại quẹo phải để vào Đạ Tông, thì từ Tòa Giám mục Đà Lạt đến Đạ Tông là 135 km. Từ ngã ba Bằng Lăng đi thêm 28 km là vị trí xây dựng nhà thờ. Đoạn 28 km sau cùng này là con đường độc đạo, hẹp và quanh co nguy hiểm.

Từ Đạ Tông ra nhà thờ gần nhất là Phú Sơn, cách 70 km. Đạ Tông có khoảng 3.500 giáo dân, cộng thêm gần 2.500 giáo dân của xã lân cận là Đạ M Rông và khoảng 500 giáo dân của xã Đạ Long, thì vùng này có khoảng 6.500 giáo dân. Tất cả là người dân tộc thiểu số gồm Kơho, M Nông, Cil, ...

Sau 1975, thỉnh thoảng giáo dân ở 3 xã trên ra nhà thờ Chính tòa, Tòa Giám mục và cách riêng nhà thờ Cam Ly, để xưng tội và dự lễ. Năm 1991 khi hai linh mục Grêgôriô Nguyễn Quý Trung và Augustinô Phạm Minh Thanh chính thức vào làm việc mục vụ tại giáo xứ Lang Biang, thì họ đến Lang Biang để dự lễ, đón nhận các bí tích và học giáo lý (đi từ 6 giờ sáng thì 4 giờ chiều đến nhà thờ Lang Biang). Gần đây, khi con đường nhựa dài 30km, mới được xây dựng từ Đạ Tông nối vào quốc lộ 27, thì một phần giáo dân ra đi lễ ở Phú Sơn (tuy xa 70 km, nhưng đường giao thông tốt).

Giáng sinh năm 2006, một thánh lễ đầu tiên do chính Đức cha Phêrô chủ sự đã được cử hành tại Đạ Tông; và sau đó là thánh lễ Phục sinh trong năm 2007.

Vào ngày lễ đặt viên đá đầu tiên xây dựng thánh đường tại Đạ Tông, khá đông bà con dân tộc phải đi bộ theo đường rừng từ hôm trước về tham dự thánh lễ đặc biệt này. Tất cả đều rất đơn sơ, từ ánh mắt hồn nhiên của các em bé được mẹ gùi sau lưng, đến nụ cười móm mém của những ông cụ, ngay cả lễ đài cũng được dựng lên từ cây rừng và lợp tranh.

Sau phần tập hát, linh mục Giuse Nguyễn Hưng Lợi, quản xứ Phú Sơn, cử hành nghi thức thống hối cộng đồng và ban Bí tích Giải tội chung. Ngỏ lời với cộng đoàn, Đức Giám mục Phêrô nói: “...Ở một vùng đồi núi xa xôi, anh chị em đã trở nên con cái của Chúa, anh chị em đã tin Chúa và giờ đây anh chị em tụ họp để ca ngợi và cảm tạ Chúa. Anh chị em hãy tin vào Ngài, phải biết tuân giữ lời Ngài dạy và tiếp tục cầu nguyện cho nhiều anh chị em khác của chúng ta cũng được biết Chúa”.

Trong thánh lễ, Đức Giám mục giáo phận Đà Lạt đã chia sẻ với cộng đoàn bằng tiếng Kơho, sau đó, bằng tiếng Việt, ngài đã cho thấy công việc xây dựng nhà thờ là việc của Thiên Chúa và nằm trong chương trình yêu thương của Thiên Chúa. Đối với mỗi người, Đức Giám mục nói rõ : “Chúa kêu gọi chúng ta phải góp phần, phải biết xây dựng Hội Thánh Chúa và đặc biệt kêu gọi chúng ta biết đi theo Chúa trong con đường hẹp, đi theo Chúa trong việc hy sinh và từ bỏ mình”. Đầy yêu thương trìu mến, Đức cha Phêrô nhắn nhủ anh chị em dân tộc: “... phải bớt uống rượu, nhất là rượu đế, rượu trắng, nó làm hại chúng ta nhiều. Nếu chúng con muốn xây dựng nhà thờ này chóng hoàn thành, muốn việc này được Chúa chúc phúc, thì như bài Phúc Âm, hãy từ bỏ, hãy hy sinh, hãy đi vào con đường hẹp để theo Chúa. Cha tin với lòng khao khát, với đức độ của chúng con, Chúa sẽ nhận lời và từ nơi đây, tình yêu thương và ơn Cứu độ của Chúa sẽ tỏa lan ra cho mọi người”.

Sau phần hiệp lễ, Đức cha Phêrô bắt đầu nghi thức làm phép khuôn viên xây dựng nhà thờ và đặt viên đá đầu tiên. Linh mục Phaolô Lê Đức Huân, Tổng Đại diện, đã công bố văn thư của Tòa Giám mục chấp thuận việc xây dựng này. Đức cha Phêrô nói rõ : “Viên đá đầu tiên tượng trưng cho Đức Kitô, vì vậy chúng ta trân trọng nghi thức này. Tin vào lời Chúa Giêsu, chúng ta xây dựng nhà thờ là xây dựng Thân Thể Đức Kitô, xây dựng Hội Thánh của Chúa. Phải tin việc làm này đẹp lòng Chúa và được Chúa chúc phúc. Chúng ta nỗ lực thực hiện công việc này với lòng đạo đức, trong tình yêu thương chân thành để đón nhận hồng ân của Chúa. Việc xây dựng cũng giúp anh chị em ở Đạ Tông và vùng xung quanh được liên kết chặt chẽ với giáo phận, với Hội Thánh...”

Sau thánh lễ, vị đại diện của anh chị em dân tộc đã bày tỏ tâm tình biết ơn Đức Giám mục giáo phận Đà Lạt, các tu sĩ nam nữ và khách mờ